نوروفیدبک

نوروفیدبک چیست؟

نوروفیدبک به معنی آموزش دادن مغز توسط خود مغز است. در حقیقت مغز با فیدبک هایی (بازخورد) که از بدن و محیط اطراف خود می گیرد به کنترل و تنظیم کارکردهای مختلف جسمی و روانی و تعامل با محیط   می پردازد. دستگاه نوروفیدبک نیز با اطلاعاتی که از امواج مغزی ارائه می دهد،  به مغز کمک می کند تا   فعالیت ها و کارکرد خود را به شکلی مطلوب تنظیم نماید. . در این روش با انعكاس فعاليت­هاي جاري و حاكم بر مغز در حال فعاليت، به آن نشان مي­دهيم كه “الان و در اين لحظه، در چه وضعيتي بسر مي­برد”و مي­آموزد كه براي انجام يك تكليف خاص، به چه آرايشي از امواج مغزي و در چه زماني خاص، نياز دارد. بنابراين فيدبكي كه مغز از خود دريافت مي­كند بر اساس امواج مغزي است.

نوروفیدبک چگونه انجام می شود؟

برای انجام نوروفیدبک، ابتدا شرح حالی از مراجع گرفته می شود. سپس او روی صندلی مخصوص و راحتی می نشیند. به تشخیص درمانگر، سنسورهای که حس گر(الکترود)  نامیده می شوند، بر روی نقاط مشخصی از سر بیمار قرار می گیرند. این سنسورها، فعالیت الکتریکی سلول های مغز را ثبت و در قالب امواج مغزی به شکل های مختلف نظیر نمودارهای رنگی به او نشان می دهند.

نوروفیدبک می تواند جهت آموزش کودکان دچار بیش فعالی و اختلال توجه جهت تغییر رفتارشان استفاده شود. به این صورت که دستگاه، امواج مغزی کودک را ثبت می کند و  با ثبت امواج و تقویت امواج مثبت و مفید، کودک می آموزد که چطور می تواند بیشتر توجه و تمرکز داشته باشد.

موارد کاربرد نوروفیدبک  : 


-بیش‌فعالی/کمبود توجه (ADHD)
-استرس و اضطراب  (depression and Anxiety)
-ناتوانی یادگیری(Learning Disability)
-اختلالات خواب
-افسردگی
-سردردهای میگرنی
-افزایش قدرت تمرکز و توانایی های ذهنی در افراد سالم.

وقتی یک کودک نرمال تلاش می کند مطلبی بخواند یا روی موضوعی تمرکز کند، امواج بتا در مغزش افزایش می یابد، اما در کودکان بیش فعال، این اتفاق نمی افتد و به جای افزایش موج بتا، موج تتا در مغزشان افزایش می یابد (موج افکار پوچ) ، و این به این معنی است که این کودکان نمی توانند به اندازه کودکان دیگر تمرکز کنند.

آیا نوروفیدبک محدودیت و عوارضی نیز دارد؟

در مورد عوارض احتمالی جانبی این روش در ۳۰ سال گذشته مطالعات بسیاری انجام شده و خوشبختانه عارضه جانبی خاصی برای این روش درمانی ذکر نشده است، این در حالی است که درمورد داروهای شیمیایی مثل ریتالین لیست بلند بالایی از عوارض گزارش شده است.

آیا در آمریکا و سایر کشورهای پیشرفته از نوروفیدبک در درمان کودکان بیش فعال کم توجه استفاده می شود؟

در آمریکا  بیش از ۱۰۰۰ مرکز نوروفیدبک وجود دارد که این رقم در ۵ سال گذشته از کمتر از ۱۰۰ مرکز به این تعداد رسیده که این موضوع خود حاکی از میزان اهمیت و محبوبیت این روش درمانی در کشورهای پیشرفته می باشد .

تغییرات حاصل از نوروفیدبک چه زمانی مشاهده می گردد؟

با توجه به آن که نوروفیدبک یک فرایند یادگیری است لذا نباید در چند جلسه اول منتظر تغییرات شد. به طور معمول اولین تغییرات از جلسه دهم تا پانزدهم خود را نشان می دهند. در صورتی که این تغییرات مشاهده نگردند معمولا روند درمان اصلاح و در موارد مقاوم استفاده از نوروفیدبک قطع می شود.

نوروفیدبک برای چه افرادی مناسب است؟

نورفیدبک را می توان در شرایط مختلف استفاده کرد از تقویت تمرکز به هنگام درس خواندن در یک دانشجو تا کاهش نشانه های افسردگی یا سردرد های تنشی و میگرنی. درمان با نوروفیدبک نیازمند یک تعهد و انگیزه قوی است چرا که آثار سودمند آن معمولاً تا قبل از جلسه دهم آشکار نمی گردد( البته در موارد متعددی نیز تغییرات مورد نطر پس از دو جلسه بتدریج نمایان می شوند) و تغییرات نیز سریع اتفاق نمی افتند. این روش برای افرادی مناسب است که بتوانند با جدیت تمام حداقل هفته ای ۲ بار به مدت ۳۰ تا ۴۰ جلسه برای درمان حاضر شوند.