20100301162130625_bunniescoverart_0sss

با آغاز فصل بهار بطور نسبی از سردی هوا کاسته شده و تعداد ساعات روز نیز افزایش پیدا می کند.با رقیق شدن هوا و تابش مستقیم نور خورشید آن رخوت زمستانه به پایان رسیده و در این فصل فعالیت جسمانی کودکان بالاتر رفته و کودکان به نسبت پرخاشگرتر می شوند و احتمال شایع تر شدن اختلال ADHD یا بیش فعالی، نقص توجه، پرحرفی، کم خوابی و پراشتهایی در کودکان بالاتر می رود.

خصوصاً آن که پایان این فصل، امتحانات درسی کودکان آغاز شده و این نقص توجه و تکانشگری های شان تأثیر نامطلوبی روی شرایط تحصیلی آنها خواهد گذاشت و کودکان با افت تحصیلی نسبی روبرو خواهند شد. البته به دلیل گرده افشانی درختان احتمال حساسیت های تنفسی بالاتر رفته و این مسئله احتمال واکنش های خلقی چون افسردگی را برای کودکان بیشتر خواهد کرد.با شروع گرمای شدید خصوصاً در مناطق جغرافیایی بسیار گرم رخوت و احساس خستگی نیز در کودکان افزایش پیدا می کند. در این فصل کودکان واکنش های روانی مثل خستگی، نفرت، پرخاشگری، نزاع های بی موضوع، بیقراری، کم اشتهایی و … را بروز می دهند. کودکان در این فصل با افزایش فعالیت در پایان روز رو به رو هستند و کاهش تنش را در پایان روز تجربه می کنند.

احتمال ابتلای کودکان به اختلالات فصلی

علائم شروع بیماری در کودکان همانند بزرگسالان یکسان نیست. هنگام آغاز این بیماری کودک مدرسه را خوب شروع می کند و روند تحصیلی مطلوبی دارد اما پس از گذشت چند هفته یکباره نمرات درسی اش افت کرده و مشکلات تحصیلی زیادی پیدا می کند.

میزان فعالیت و بازی کودک در فصل تابستان پس از هشت تا ۱۰ ساعت خواب بیشتر است اما در این فصل کودک پس از ۱۲ ساعت خواب هنوز احساس کسالت و خستگی می کند.به علاوه در این فصول اشتهای کودک تغییر کرده و تمایل او به مصرف مواد نشاسته دار و شیرین بیشتر می شود.اینها سه علامت مشخص بیماری اختلال فصلی است اما والدین از طریق علائم دیگری نیز می توانند به بیماری کودکشان پی ببرند.

این علائم شامل اضطراب، کاهش انرژی، کج خلقی، خستگی، تمایل به خواب زیاد، مشکلات خواب، سردرد، دشواری در تمرکز، اجتناب از ارتباطات اجتماعی، نداشتن تمایل به فعالیت های دسته جمعی و ورزشی، آسیب حافظه، کاهش فعالیت های منظم، مشکلات در نوشتن، گریه ناگهانی، کج خلقی و تمایل افراطی به تماشای تلویزیون می شود.

بخشی از بیماری های فصلی ژنتیکی هستند و این اختلال بیشتر در مناطق سردسیر شمالی بطور ژنتیکی انتقال پیدا می کند اما برخی عوامل شیمیایی و هورمونی نیز در این بیماری دخیل است.

دو نوع ماده شیمیایی که بیش از همه در ارتباط با بیماری فصلی کودکان شناخته شده است ملاتونین و سروتونین است. کاهش این دو ماده در مغز باعث کاهش عملکرد مغزی و جسمی شده و واکنش روانی او نیز کاهش پیدا می کند.ماده شیمیایی ملاتونین ارتباط مستقیمی با تاریکی و رطوبت هوا دارد و هنگام کاهش ساعات روز میزان این ماده نیز در غده صنوبری مغز کاهش پیدا می کند.

درمان اختلال فصلی کودکان

در کل درمان های اختلال فصلی شامل نوردرمانی، درمان دارویی، تصفیه هوایی، یونولیزه، درمان شناختی – رفتاری و دقت در میزان ملاتونین می شود اما درمان در کودکان به شیوه های دیگری نیز صورت می گیرد.

روانپزشکان دانشگاه میشیگان معتقدند پیش از کاربرد هر نوع درمانی بهتر است از دانش اختلال فصلی کودک اطمینان کامل حاصل کرد.آنها معتقدند از روی به هم ریختگی وعده غذایی، اشتیاق زیاد آنان به کربوهیدرات و شیرینی ها و نیز سایر علائم رفتاری کودکان به اختلال فصلی کودکان پی برده می شود.

اما مهم ترین تکنیک درمانی در کودکان، درمان برخاستن در سپیده دم صبحگاهی است و طبق این روش درمان کودک مبتلا به اختلال فصلی هنگام طلوع آفتاب با صدای زنگ ساعت به آرامی از خواب برمی خیزد و در روزهای بعدی بطور طبیعی و با تنظیم تابش نور آفتاب به اتاق خواب از خواب برمی خیزد.

این تابش صبحگاهی اهمیت زیادی در بهبود بیماری کودک دارد زیرا سیگنال نور صبح که در نخستین ساعات روز به دست می آید بسیار مفیدتر از سیگنال هایی است که در دیگر ساعات روز به دست می آید. این سیگنال ها حتی از نوردرمانی هم اثر بیشتر دارد.در این شیوه درمانی، کودک هنگام گرگ و میش شب به رختخواب رفته و با سپیده دم از خواب قدم به قدم با تابش نور خورشید بیدار می شود.

نوری که هنگام صبح به درون پلک ها نفوذ می کند، باعث می شود میزان ترشح کورتیزول در مغز کاهش پیدا کرده و فرد از خواب برخیزد.والدین علاوه بر اقدامات درمانی برای بهبود وضعیت کودک شان می بایست برخی اقدامات نوردرمانی طبیعی را نیز به کار بندند مثلاً این دسته از کودکان در کلاس درس باید در کنار پنجره بنشینند و یا او را تشویق کنند در روزهای آفتابی زمستان در بیرون از خانه بازی یا فعالیت های ورزشی کنند.